Przewiń

Idea

Idea 1

Ile słów zawiera się w milczeniu? Ile wspomnień w przypadkowo wypowiedzianym słowie? Jak znaleźć klucz do niezrozumiałego szyfru?
Zaburzenia poznawcze towarzyszące takim chorobom, jak Alzheimer, Parkinson czy zwyrodnienie czołowo-skroniowe to z jednej strony temat tabu, a z drugiej schorzenia, z którymi spotkał się nieomal każdy. Przypadłości wieku starszego, które zgodnie ze stereotypem uniemożliwiają kontakt osób chorych ze światem zewnętrznym. Komunikacyjne bariery nie do przeskoczenia. Innowacja Teatr Reminiscencyjny dąży do otwarcia potencjału twórczego osób starszych z chorobami otępiennymi na działania performatywne i pozawerbalne formy komunikacji. Umożliwia im wyrażanie siebie, własnych emocji oraz przeżyć poprzez pracę terapeutyczno-sceniczną. Otwiera ich z powrotem na świat.

Innowacja składa się z szeregu zajęć terapeutyczno-artystycznych wykorzystujących metody dramaterapii, pracy z ciałem, muzykoterapii czy innych form działania wywodzących się z obszaru pedagogiki teatru. Podczas kolejnych spotkań zespół artystyczno-psychologiczny wspomagany przez wolontariuszy oraz rehabilitanta pracuje z osobami z chorobami otępiennymi nad stworzeniem spektaklu teatralnego opartego o ich opowieści i wspomnienia.

Idea 2

?

Aktualności

Zapraszamy na spektakl „Zimowy pogrzeb” do Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Legnicy.

„Zimowy pogrzeb” to tytuł jednego z trzech amatorskich spektakli, które są finałowym rezultatem tegorocznych warsztatów teatralnych dla dorosłych w legnickim programie „Teatr jest bliżej niż myślisz”. Otwarta dla publiczności prezentacja przedstawienia odbędzie się w środę 4 grudnia na Scenie Gadzickiego Teatru Modrzejewskiej, o godz. 19.00. Bezpłatne wejściówki wydaje kasa biletowa teatru.

4 grudnia 2019r. godz. 19.00

Hipokamp na Scenie Teatru

Zapraszamy do Legnicy 27 listopada 2019r.o godz. 18.00!

Opowiadamy o fenomenie pamięci w kontekście pracy klinicznej i pracy twórczej. Prezentujemy formułę Teatru Reminiscencyjnego!

Miejsce: Art Cafe Modjeska, Teatr Modrzejewskiej w Legnicy.

27 listopada 2019r., godz. 18.00

25 listopada 2019r. Zapraszamy do Poznania 🙂

Opowiemy o Teatrze Reminiscencyjnym, o jego uczestnikach i odbiorcach, o jego innowacyjnej formule i autorach, o celach, metodach i efektach, i o jeszcze innych sprawach. Postaramy się także odpowiedzieć na Państwa pytania i podyskutować 🙂

Dziękujemy Bartkowi Lisowi i Centrum Praktyk Edukacyjnych za zaproszenie 🙂

Miejsce: Centrum Kultury Zamek w Poznaniu, ul. Św. Marcin 80/82, pokój 132, 61-809 Poznań
Godz. 18.00

<
>

Ludzie

Innowację stworzyli:

Agnieszka Żelwetro

Specjalista psychologii klinicznej – neuropsycholog. Zajmuje się diagnostyką i terapią neuropsychologiczną. Główne obszary zainteresowań naukowych i pracy zawodowej to problemy starzenia się w wymiarze poznawczym, emocjonalnym i osobowościowym. Przygotowuje i współprowadzi programy stymulacyjne dla osób zagrożonych procesem otępiennym i programy terapeutyczne dla osób z otępieniem. Na co dzień pracuje w Ośrodku Badawczo – Naukowo – Dydaktycznym Chorób Otępiennych Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.

Beata Żelwetro

Terapeuta zajęciowy. Interesuje się różnymi rodzajami i metodami oddziaływań niefarmakologicznych w różnych obszarach terapeutycznych, m.in. arteterapią (m. in dramaterapią, muzykoterapią), terapią walidacyjną i treningami poznawczymi. Wspólnie z siostrą opracowała i realizuje projekt pt.: „Teatr Reminiscencyjny” w ramach Generatora Innowacyjności. Sieci Wsparcia Towarzystwa Inicjatyw Twórczych ę. Współpracuje przy projekcie „Bagażnik” dedykowanym także pomocy osobom z zaburzeniami pamięci, realizowanym w Teatrze im. H. Modrzejewskiej w Legnicy.

Innowację wspierają:

Towarzystwo Inicjatyw Twórczych „ę”

Mamy ponad 10-letnie doświadczenie w prowadzeniu działań na rzecz osób starszych. W naszych programach i inkubatorach rozwinęliśmy ponad 500 projektów społecznych. Wzięło w nich udział ponad 50 000 osób. Wspieramy instytucje, testujemy nowatorskie rozwiązania, a wiedzę udostępniamy na otwartych zasobach.

Justyna Sobczyk

Pedagożka teatru, reżyserka. Wiedzę zdobywała na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, warszawskiej Akademii Teatralnej oraz Uniwersität der Künste w Berlinie. Członkini Stowarzyszenia Pedagogów Teatralnych. Związana z Instytutem Teatralnym im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie. Prowadzi „Teatr 21”, jedyny w Polsce zawodowy teatr, którego członkami są osoby z zespołem Downa oraz autyzmem.

Jacek Głomb

Reżyser teatralny i filmowy, dyrektor Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Legnicy. Laureat wielu nagród za reżyserię teatralną oraz Europejskiej Nagrody Obywatelskiej, przyznawanej przez Parlament Europejski za działania na rzecz integracji, ułatwiania współpracy międzynarodowej i promowanie wartości zawartych w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej.

Do góry

Historia pewnego sukcesu

Okiem widza. W trakcie kilkugodzinnej wizyty w Ścinawie udało mi się wziąć udział w próbie do spektaklu, nad którym pracowali pacjenci Ośrodka Alzheimerowskiego. Uczestniczyłem we wszystkich elementach tego spotkania: naradzie zespołu merytorycznego, spotkaniu wolontariuszy, którzy występowali z seniorami na scenie, rozgrzewce, wreszcie w samej próbie oraz w podsumowaniu wydarzenia. Jak opisać ten jedyny w swoim rodzaju spektakl? Jak opowiedzieć słowami o tym, co wymyka się językowi i wydarza się jakby poza nim? Przedstawienie składało się z rozmaitych działań performatywnych angażujących ciało i głos. Pokazywane sceny wykorzystywały doświadczenia zawodowe seniorów-aktorów (np. wcielanie się w postać zawiadowczyni na stacji kolejowej) i ich umiejętności (np. grę na akordeonie). Wszystkie elementy pomagały seniorom przepracować traumatyczne wydarzenia (np. śmierć męża) oraz sprzyjały nawiązywaniu kontaktów z innymi. Miałem okazję porozmawiać z panią Jadwigą – ciepłą i profesjonalną seniorką chorującą na Alzheimera w stopniu zaawansowanym. Pamiętam do dziś jej dumę ze swojej roli, znaczenie pracy nad spektaklem, które podkreślała, oraz to, że czuła się doceniona przez innych. Wszystko to zobaczyłem w niej, w spektaklu, w Teatrze Reminiscencyjnym.

<
>

Wszyscy
zyskują

Osoby starsze zależne z chorobami otępiennymi

  1. Przezwyciężenie lęku. Osoby doświadczające trudności poznawczych, takich jak problemy z wypowiadaniem się, rozumieniem siebie i innych, zapamiętywaniem nowych informacji, przypominaniem sobie wydarzeń z przeszłości, komunikowaniem się, niejednokrotnie odczuwają związany z tymi barierami silny niepokój, zawstydzenie, złość czy frustrację. To z kolei powoduje u nich wycofywanie, poczucie odrzucenia oraz bierność i apatię. Innowacja Teatr Reminiscencyjny przełamuje ten schemat.
  2. Potrzeba ekspresji. Osoby z chorobami otępiennymi mimo doświadczania barier komunikacyjnych odczuwają silną potrzebę ekspresji i kontaktu. Innowacja wychodzi naprzeciw temu odczuciu i uruchamia potencjał twórczy uczestników. Ćwicząc seniorów w metodach komunikacji pozawerbalnej, umożliwia im ekspresję własnych emocji oraz przeżyć. Uczestnicy nie tylko uczą się innego sposobu komunikowania, ale także czują się wysłuchani i zrozumiani.
  3. Poczucie sprawstwa. Udział w programie sprzyja przełamaniu towarzyszącej seniorom z otępieniami bierności. Chorzy z powodu barier komunikacyjnych izolują się od świata, nie czując potrzeby podejmowania jakichkolwiek aktywności. Nie podejmują prób wyjścia poza dobrze sobie znany schemat codziennego życia i własne przyzwyczajenia. Udział w innowacji zachęca ich do podejmowania nowych wyzwań, sprzyja integracji w ramach grupy teatralnej, przełamuje poczucie alienacji. Przynosi satysfakcję z własnych osiągnięć.
  4. Włączenie w społeczność. Udział w programie sprzyja nawiązywaniu nowych relacji, zarówno tych w grupie osób z chorobami otępiennymi, jak i międzypokoleniowych relacji z wolontariuszami. Wspólna praca na scenie i wymiana doświadczeń pozytywnie wpływa także na bliskość tych relacji. Wśród twórców rodzi się poczucie przynależenia do grupy, która aktywnie uczestniczy w kreowaniu kultury. Ma coś do powiedzenia i zrobienia, a nie jedynie egzystuje na marginesie społeczeństwa.
  5. Poprawa stanu zdrowia. Innowacja sprzyja ogólnej poprawie zdrowia fizycznego i psychicznego uczestników. Wzmacnia poczucie ich własnej wartości. Sprawia, że czują się potrzebni, że historie, które mają do powiedzenia są słuchane. Element ten odgrywa także ważną rolę dla ich rodzin uczestników i innych odbiorców.

Pedagodzy teatru, dramaterapeuci, psychiatrzy, neurolodzy, terapeuci

  1. praca o istotnym znaczeniu społecznym – specjaliści pracujący przy Teatrze Reminiscencyjnym wypracowują i doskonalą nowatorską, interdyscyplinarną metodę pracy terapeutycznej z osobami z zaburzeniami otępiennymi, czyniąc swoją pracę jeszcze bardziej przydatną i znaczącą dla innych
  2. nowe narzędzia pracy – otwarcie się na potencjał twórczy osób z chorobami otępiennymi i ich historii pozytywnie wpływa na wykształcenie nowych metod pracy, zarówno tych teatralnych (pracy z ciałem, z aktorem, z pamięcią), jak i medycznych (sprawdzone metody terapeutyczne)
  3. nowa perspektywa – praca z seniorami uwrażliwia uczestników projektu na potrzeby osób z zaburzeniami poznawczymi z własnej rodziny czy kręgu znajomych. Pozwala spojrzeć na świat z ich perspektywy.

Opiekunowie osób zależnych

  1. wsparcie emocjonalne i informacyjne – niemożność skomunikowania się z bliskim członkiem rodziny może budzić u opiekunów bezsilność, złość, a nawet zrezygnowanie i frustrację. Grupa ta przyzwyczajona jest do postrzegania swoich bliskich przez pryzmat choroby, deficytów, utraty. Innowacja wyrywa ich z tego stanu przygnębienia. Otwiera na nowe sposoby komunikacji. Oferuje wielopłaszczyznowe wsparcie w relacji z seniorem. Rodzi nadzieję na poprawę jakości kontaktu z nim.

Wolontariusze

  1. wiedza, umiejętności i doświadczenie – zaangażowani w Teatr Reminiscencyjny studenci psychologii, pedagogiki, aktorstwa i dramaterapii zdobywają nowe doświadczenia w praktycznym wykorzystaniu metod terapeutycznych.
  2. większa wrażliwość – otwarcie na potrzeby osób z zaburzeniami poznawczymi pozwala przełamać społeczne stereotypy dotyczące chorób otępiennych oraz fałszywe przekonania dotyczące zachowań osób doświadczających zaburzeń poznawczych.

Teatr lub inna instytucja kultury

  1. edukacja teatralna – włączenie Teatru Reminiscencyjnego do działań społecznych i edukacyjnych teatru poszerza spektrum działania i pozwala dotrzeć do zupełnie nowych odbiorców, np. do opiekunów i rodzin osób z chorobami otępiennymi
  2. miejsce zaangażowane społecznie – instytucja zyskuje renomę przestrzeni inkluzywnej, otwartej na potrzeby lokalnej społeczności,  będącej nowoczesnym miejscem spotkań
<
>

Jak to zrobić?

Zanim zaczniesz – najczęstsze pytania (FAQ)

Kto może wdrożyć innowację Teatr Reminiscencyjny?

Wiele osób i instytucji: model ten został opracowany z myślą o teatrach, domach kultury, ośrodkach kultury czy ogniskach teatralnych. Inicjatorami wdrożenia w ramach wszystkich tych instytucji mogą być zarówno ich dyrektorzy, jak i pracownicy zajmujący się edukacją teatralną, dramaterapią, także instruktorzy teatralni czy aktorzy realizujący działania edukacyjne.

Czy do realizacji Teatru Reminiscencyjnego potrzebny jest lekarz?

Nie, kluczem jest stworzenie teamu teatralno- psychologicznego złożonego z osoby zainteresowanej wykorzystaniem metod teatralnych i dramaterapeutycznych w pracy ze starszymi ludźmi (aktora, pedagoga teatru, dramaterapeuty) i psychologa mającego doświadczenie w pracy z osobami starszymi oraz wiedzę z zakresu neuropsychologii otępień.

Jak opracować działania w ramach tej innowacji?

Polecamy rozpoczęcie wdrażania od znalezienia specjalistów, którzy będą prowadzić projekt (zobacz pytanie powyżej), poznania się oraz wspólnego wypracowanie zasad współpracy. Pomogą Wam w tym wskazówki zawarte w “Modelu współpracy teatralno-psychologicznej” (po pobrania niżej na naszej stronie) oraz scenariusze, które też tam znajdziecie.

Jak dotrzeć do osób z zaburzeniami otępiennymi, które wezmą udział w Teatrze Reminiscencyjnym?

Może to być wyzwaniem. Rekomendujemy skorzystanie w informacji i kontaktów osób ze środowiska medycznego – lekarzy, psychologów czy terapeutów. Sprawdza się także szukanie uczestników za pośrednictwem osób bliskich i opiekunów. Warto zadbać o to, aby informacje o planowanych zajęciach znalazły się w ofercie działających lokalnie pedagogów teatru i specjalistów od edukacji teatralnej.

Ile to trwa?

Nasze doświadczenie mówi, że warto opracować 14-tygodniowy tryb pracy Teatru. Rekomendujemy maksymalnie 3-godzinne spotkania raz w tygodniu, przez 14 kolejnych tygodni. Pierwsza część (terapeutyczna) trwa 10 tygodni, druga część (teatralna – przygotowanie przedstawienia) zajmuje kolejne 4 tygodnie.

 

Zaczynasz działać? Skorzystaj z naszych instrukcji.

Do góry

Sieci wsparcia

Społeczność osób, dla których tematy starzenia się, przygotowania do starości i tworzenia dobrych warunków życia dla osób starszych są ważne. Wymyśliliśmy i przetestowaliśmy pomysły, które realnie wpłyną na jakość życia osób starszych, ich opiekunów i nas samych.

Zapraszamy na stronę www.sieciwsparcia.pl

Kontakty

Autorzy innowacji
Agnieszka Żelwetro
azelwetro@gmail.com, tel. 606 447 069

Beata Żelwetro
bzelwetro@gmail.com tel. 608 451 092

Towarzystwo Inicjatyw Twórczych „ę”
Karolina Śmigiel
504 163 396 i (22) 225 33 70
karolina.smigiel@e.org.pl

Kontakt dla mediów
Józefina Bartyzel
695 492 970
j.bartyzel@szustow.com

Nawiąż z nami kontakt na
www.facebook.com/sieciwsparcia

Do góry